Zapisz do kolekcji
Zaloguj się, aby dodać zadanie do kolekcji.
Zgłoś zadanie
Dziękuję za przesłanie zgłoszenia!
Twoje zaangażowanie pomaga mi rozwijać tę stronę i tworzyć miejsce z jeszcze lepszymi materiałami.
Data publikacji: 2025-07-20 22:51:00
Oblicz granicę funkcji:
$$
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \left(\frac{3x-2}{1-5x} + 1 \right)^2
$$
Zanim przejdziemy do rozwiązywania, przypatrz się wykresowi funkcji i zastanów się, czy jej wartości dążą do jakiejś liczby wraz ze zwiększającymi się argumentami (czyli kiedy idziemy w prawo na osi X):
Przytrzymaj Shift, aby przesuwać, oddalać i przybliżać widok
Przejdźmy do obliczeń:
\begin{gather*}
\textrm{Skorzystamy z własności granic:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \left(\frac{3x-2}{1-5x} + 1 \right)^2 =
\left( \color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \left(\frac{3x-2}{1-5x} + 1 \right) \right)^2\\\\
\textrm{Skupmy się teraz na policzeniu tej granicy.}\\
\textrm{Możemy rozdzielic ję na dwie osobne:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \left(\frac{3x-2}{1-5x} + 1 \right) = \lim_{{x} \to {\infty}}\frac{3x-2}{1-5x} + \lim_{{x} \to {\infty}}(1)\\\\
{\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}}(1) = 1} \textrm{, więc skupmy się na tej pierwszej:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \frac{3x-2}{1-5x} = \left[ \frac{\infty}{\infty} \right]\\\\
\textrm{Otrzymujemy wyrażenie nieoznaczone, więc musimy dokonać przekształcenia.}\\
\textrm{Wyciągnijmy }{\color{Cyan} x}\textrm{ przed nawias w liczniku i mianowniku:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \frac{3x-2}{1-5x} =
\lim_{{x} \to {\infty}}\frac{x\left(3 - \frac{2}{x}\right)}{x\left(\frac{1}{x}-5\right)} =
\lim_{{x} \to {\infty}}\frac{3 - \frac{2}{x}}{\frac{1}{x}-5}\\\\
\textrm{Teraz możemy bezpośrednio policzyć granicę.}\\
\textrm{Po podstawieniu nieskończoności wszystkie elementy zaznaczone na czerwono dążą do zera:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}}\frac{3 - {\color{Red}\frac{2}{x}}}{{\color{Red}\frac{1}{x}}-5} =
\color{Cyan} -\frac{3}{5}\\\\
\textrm{Wracamy do naszej pierwotnej granicy:}\\\\
\color{Cyan} \lim_{{x} \to {\infty}} \left(\frac{3x-2}{1-5x} + 1 \right)^2 =
\left( \lim_{{x} \to {\infty}}\frac{3x-2}{1-5x} + \lim_{{x} \to {\infty}}(1) \right)^2=
\left( -\frac{3}{5} + 1 \right)^2\\\\
\textrm{Teraz wystarczy tylko uprościć:}\\\\
\color{Cyan} \left( -\frac{3}{5} + 1 \right)^2 = \left( \frac{2}{5} \right)^2 =
\color{#00dd66} \frac{4}{25}\\\\\\
\end{gather*}
Jeśli nie wiesz dlaczego te ułamki dążą do zera, oto krótkie wyjaśnienie:
Wyobraż sobie, że mamy ułamek $\;\displaystyle{\color{Magenta} \frac{1}{x}}\;$ i podstawiamy pod niego coraz większe wartości $\color{Magenta} x$. Zacznijmy od $\color{Magenta} x=1$ i stopniowo zwiększajmy wartość zmiennej: \begin{align*} \color{Magenta} x=1:& \qquad \frac{1}{1} = 1 \\ \color{Magenta} x=4:& \qquad \frac{1}{4} = 0,25 \\ \color{Magenta} x=10:& \qquad \frac{1}{10} = 0,1 \\ \color{Magenta} x=1000000:& \qquad \frac{1}{10} = 0,000001 \end{align*} Jak widzisz, wraz ze zwiększającą się wartością $\color{Magenta} x$ zmniejsza się wynik całego wyrażenia, zbliżając się do zera. W granicy $\color{Magenta} \lim_{{x} \to {\infty}}$ nie mamy tylko liczby - mamy nieskończoność. Dlatego w wyniku otrzymujemy dokładnie zero.
Wyobraż sobie, że mamy ułamek $\;\displaystyle{\color{Magenta} \frac{1}{x}}\;$ i podstawiamy pod niego coraz większe wartości $\color{Magenta} x$. Zacznijmy od $\color{Magenta} x=1$ i stopniowo zwiększajmy wartość zmiennej: \begin{align*} \color{Magenta} x=1:& \qquad \frac{1}{1} = 1 \\ \color{Magenta} x=4:& \qquad \frac{1}{4} = 0,25 \\ \color{Magenta} x=10:& \qquad \frac{1}{10} = 0,1 \\ \color{Magenta} x=1000000:& \qquad \frac{1}{10} = 0,000001 \end{align*} Jak widzisz, wraz ze zwiększającą się wartością $\color{Magenta} x$ zmniejsza się wynik całego wyrażenia, zbliżając się do zera. W granicy $\color{Magenta} \lim_{{x} \to {\infty}}$ nie mamy tylko liczby - mamy nieskończoność. Dlatego w wyniku otrzymujemy dokładnie zero.
$\displaystyle \color{#00dd66} \frac{4}{25} $